Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Tadıma yakmadan başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun çıplak kokusu elinize bir referans noktası sağlar özellikle tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Bu aşamada tadımda no. 1 tubos gibi tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo yoğunluğu nasıl benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren koku ne kadar net ise yoğunluk o ölçüde fazla demektir ve bu küçük alışkanlık sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine dayandırır. Sonucu o anda yazmak gerekir, çünkü bellek çabucak silikleşir. Aynı çubuğu birkaç kez koklamak yanılmayı azaltır çünkü gürültülü ortamlarda hafif notalar çabucak gözden kaybolur. Aroma gücü kendi başına kalite göstergesi sayılmaz; yalnızca gücü anlatır. Bu yüzden ilk tadımda acele etmemek ve ölçütleri baştan belirlemek işin temeli sayılır. Ölçüt belli olunca her çubuk aynı terazide tartılır ve yorumlar birbiriyle tutarlı olur. Değerlendirme esnasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta durursa odaklanma artar.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir çubuğun aroması yanış boyunca değişir; bu yüzden aroma gücünü tek seferde değerlendirmek doğru olmaz ayrıca erken davranıp sonuç çıkarmak kolay görülen bir yanlıştır. Başlangıç bölümde koku genellikle hafif ve net gelir tabii ki bu düzen her üründe birebir geçerli olmayabilir. Tüplü kısa puro kutusu benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu evre çabuk geçer çünkü gerçek karakter çoğu zaman burada saklıdır. İkinci evrede aroma gücü çoğu zaman zirveye yaklaşır ama notalar koyulaşır ve çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim yarım olur. Romeo y julieta petit churchills benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş görülür nitekim bu yüzden sakin ilerlemek ödüllendirir. Sonlara doğru sıcaklık yükseldiğinden acımsı tonlar baskın olabilir nitekim ısınmış yaprak asıl tadını yalnızca orta kısımda gösterir. Üç evre için ayrı bir puan yazmak daha tutarlı sonuç sağlar. Bölümlerin geçişi genellikle net değildir, bu yüzden yaklaşık olarak üçe bölmek yeterlidir. Geçişleri yakalamak için nefes sıklığını değiştirmemek gerekir. Çok sık çekmek ısıyı yükseltir hem de aromayı çarpıtır.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Yoğunluğu sayıya dökmek öznel izlenimi daha okunur hâle getirir mutlaka sabit aydınlatma ile sakin bir köşe seçilmelidir. Birden beşe uzanan bir skala çoğu tadımcı için yeterlidir bu da tadım notlarını insandan insana daha tutarlı kılar. 1 belli belirsiz aromayı, 5 de damakta baskın duran yoğun aromayı anlatır böylece dikkat bölünmez ve yorum kalitesi artar. Petit julietas gibi ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla düşük basamaklarda yer alır ve ileride bakıldığında hangi noktayı düşündüğünüz kolayca anlaşılır. Petit julietas 25'lik neye benzer gibi aynı boydaki bir kutu ise yumuşak notaları yüzünden yakın bir not alabilir aksi halde aynı ürün iki farklı puan alabilir. Puanı vermeden önce en az üç çekiş almak gerekir diğer taraftan ondalık notlar yazmak gereksiz bir yük yaratır. Ölçeği her seferinde değiştirmemek karşılaştırmayı mümkün kılar. Ölçeğin orta noktası en çok tercih edilen değerdir, çünkü ılımlı aromalar büyük kısmını oluşturur. Uçlardaki notlar gerçekten belirgin durumlarda kullanılmalıdır. Böylece not defteri anlamlı kalır.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çubuğun kalınlığı, dumanın sıcaklığını hem de yoğunluğunu belirgin biçimde değiştirir bu yüzden kül hattının düzgün gitmesini de izlemek yararlıdır. İnce bir çubuk hızla yanar, bu yüzden keskin tonlar erken öne çıkar nitekim ince çubuklarda ısı artışı çok daha çabuktur. Romeo y julieta petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca gözlemlersiniz ısınma temposu ise aromayı doğrudan değiştiren bir unsurdur. Geniş çaplı gövdelerde duman daha serin akar ama aromalar sonradan açılır ve bu hız aromanın algılanma süresini kısaltır. Tadımda regalias de londres gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu farkı güzel gösterir küllenme dengesizse not bölümüne eklenmelidir. Serin duman tadı daha ayrıntılı yapar ama şiddetini düşürmez aksine geniş gövdede ısı daha uzun bir süreye dağılır. Bu yüzden kalınlığı not defterine yazmak gerekir. Farklı çaplarda iki çubuğu aynı oturumda denerken ilk olarak inceyi sonra kalını seçmek iyi olur. Böylece yoğun aroma hafif olanın tadını gölgelemez. Aradaki ara süresi yaklaşık otuz dakika olmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Lezzet iki kanaldan gelir: dildeki tat ile burnun duyduğu koku hâlbuki bu iki kanal karşılıklı tamamlar fakat aynı şey değildir. Gücü doğru ölçmek adına ikisini ayrı yazmak gerekir bu fark ilk bakışta küçük gelse de sonuçları oldukça etkiler. Nefesi ağızdan verirken burundan yavaşça bırakmak retrohale denemesidir mesela ılık bir nefes aromayı daha geniş açar. Tadımda short churchills gibi kremsi bir robusto bu denemede aroma tarafını net verir üstelik nezle halindeyken denenen değerlendirmeler sağlam olmaz. Short sports tadım notları gibi ince bir çubuk de fındıksı tonu daha hızlı bırakır sert bir nefes de ince notaları örter. Güç dilde zayıf ama koku tarafında belirgin olabilir aynı şekilde ağır bir yemekten hemen sonra duyarlılık körelir. Bu iki izlenimi yan yana koymak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayrı yazmak yanılgıyı önler. Acemi tadımcılar açısından ilk adımda koku yoluyla gelen ipuçlarına odaklanmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça dil kısmı de ayrıntı göstermeye başlar. Farklı aromaları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak algıyı güçlendirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Ağız doyduğunda aroma gücü gerçekte olduğundan zayıf hissedilir ayrıca öğün aralarında tadım yapıyorsanız bu önlem daha da önem kazanır. Dolayısıyla her çubuktan önce oda sıcaklığında su içmek iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem aroma gücünün gerçek yüzünü okunmasını mümkün kılar. Wide churchills tadım notları benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa su daha uygundur zira yorgun bir ağız en güçlü notayı bile silik hissettirir. Şekersiz kahve kakao tonlarını güçlendirir, şekerli içecek ise onları gölgeler ayrıca çok soğuk içecekler damağı duyarsızlaştırır hem de aroma algısını düşürür. Beşli ince puro paketi gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi notası suyla daha temiz anlaşılır bu yüzden hazırlık aşaması ihmal edilmemelidir. Eşlikçiyi her tadımda sabit tutmak kıyası bozmaz gerçekten tatlı sıvıdan sonra keskin notalar gerçekte olduğundan güçlü hissedilir. Doyduktan hemen sonra tadım denemek doğru olmaz. Kahve ve su dışında sade çay de kullanılabilir; asıl mesele seçimin sade olmasıdır. Ağız temizlendikten sonra iki üç dakika beklemek iyi sonuç verir. Hızlıca başlanan tadım çoğunlukla hatalı kalır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Küçük çubuk formatında içim kısa sürdüğünden aroma değişimi daha dar bir alanda yaşanır üstelik başlangıç notu bu boylarda hızla kaybolabilir. Dolayısıyla başlangıç ve bitiş arasındaki farkı yakalamak daha zordur bu sebeple kısa bir ölçü uzun bir puroya göre daha dikkatli izlenmelidir. Romeo julieta 20 club benzeri club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir böylece yoğunluğu gözlemeyi kolaylaştırır çünkü her nefesin ağırlığı daha fazladır. Tadımda 20 mini sigarillo benzeri mini ölçü de sedir notasını hızla ortaya koyup biter zira geçiş dakikalar değil birkaç çekişte olup biter. Kısa çubuklarda iki çubuk tadmak tek çubuktan daha güvenilir izlenim sunar bu nedenle düzenli ve dengeli çekiş tercih edilir. Kutu kokusu yakmadan önceki ilk izlenimi oluşturur dolayısıyla yazmayı çubuk yanarken değil de bitişten hemen sonra yapmak daha rahattır. Bunu ayrı kaydetmek iyidir. Boy kısaldıkça aroma ayrıntısı azalır, ama güç hissi aynı kalabilir. Bu yüzden küçük çubuk değerlendirmelerini büyük boy notlarıyla doğrudan karşılaştırmamak daha doğru olur. Ayrı bölüm kullanmak yararlıdır.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Bir defalık bir deneme yoğunluk konusunda güvenilir bir fikir sunmaz demek ki her deneme önceki denemenin üstüne eklenir. Günün yorgunluğu, ortam ve saat algıyı etkiler bu düzen birkaç denemeden ardından gözle görülür fayda verir. Bu yüzden küçük bir tadım defteri açmak işe yarar aksi takdirde aynı aromalar defalarca baştan keşfedilir. 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde kakao tonu değişiyor mu görülür ayrıca aynı çubuğa geri dönüp göz atmak gelişimi ölçmenizi sağlar. Bastiones kutusu neye benzer gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar oynadığını ortaya koyar bu durum zaman kaybına neden olur. Tarih, çubuk adı ile not deftere girilmelidir gerçekten en eski kayıtlar ileride okunduğunda şaşırtıcı sapmalar gösterir. Puanlar arasında iki basamaktan çok sapma çıkıyorsa şartlar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçeğiniz oturur. Kayıtta öz ifadeler uzun anlatımlardan daha kullanışlıdır. Örneğin ikinci evre belirgin ahşap tonu gibi bir kayıt yeterli sayılır. Sonradan okunduğunda net olmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Dolgunluk, içimin ağızdaki ağırlığını anlatır; aroma gücü de tatların belirginliğidir zira bu iki özellik aynı yönde ilerleme etmek mecburiyetinde olmaz. İkisi sıklıkla birbirinin yerine anılır, hâlbuki ayrı değerlendirilir bu iki kavramı ayrı düşünmek nihayetinde daha gerçekçi bir yorum ortaya çıkarır. El principe neye benzer benzeri küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olsa da sütlü kahve notasını net verebilir örneğin ağır bir duman zayıf bir aromayla gelebilir. La cabaña aroma profili benzeri dengeli bir kutu ise orta gövdeyle sedir tonunu güçlü tutar kaldı ki ağır bir içim aromasız de olabilir. Demek ki hafif içimli bir puro yüksek aroma verebilir tersi hâl da mümkündür. Farkı görmek için iki puan tutmak işe yarar bu sebeple tek kelimeyle yoğun yazmak yerine ikisini ayrı yorumlamak iyidir. Gövdeye bakıp aroma gücünü tahmin etmek yanlış sonuç verir. Aynı gövdeli iki çubuk içinde aroma ayrımı bulmak hassas bir beceridir. Bu becerinin ilerlemesi zaman ile tekrarlı kayıt almayı gerektirir. Nihayetinde en güvenilir kriter kendi damak zevkiniz olacaktır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Ortam, yoğunluk izlenimini en az tütün kadar etkiler demek ki en iyi tadım şartları değiştirmemekle başlar. Nemi düşük bir ortamda tütün hızlı yanar böylece keskin tonlar öne geçer bu nedenle ortam şartlarını de kayda eklemek akıllıca olur. Çok nemli havada de duman ağırlaşır ve aroma bastırılır sıcaklık de tütünün ısınma hassasiyetini etkileyen ayrı bir etkendir. La prado nasıl içilir benzeri ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun koruduğu nemi hesaba katmak yararlıdır aksi halde farklı günlerde ortaya çıkan not farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu nasıl içilir gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda denenirse fark daha doğru okunur tadım günü planlarken bunu hesaba katın. Havalandırma odadaki yabancı kokuları dağıtır, parfüm ise koku duyusunu şaşırtır oysa asıl etken sıklıkla ortamdaki nem veya esinti olur. Tadımı her seferinde benzer koşullarda tekrarlamak en güvenilir yöntemdir. Kapalı bir ortamda duman yoğunlaşırsa ikinci denemenin aroması hatalı okunabilir. Kapı açıklığı bırakmak genellikle yeterlidir. Rüzgar çok güçlüyse kül yapısı bozulur.